Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) realizuje jeden ze swoich najważniejszych projektów strategicznych – Metrokolej. Koncepcja ta zakłada stworzenie sprawnego, szybkiego systemu transportu szynowego o charakterze „metra bez kopania tuneli”, który ma połączyć poszczególne miasta aglomeracji i uwolnić region od korków.
Założenia i cele projektu
Idea „metra na powierzchni”: System ma zapewnić wysoką częstotliwość kursowania pociągów (w godzinach szczytu nawet co kilkanaście minut na głównych osiach), stając się kręgosłupem komunikacyjnym GZM.
Kluczowe osie połączeń: Koncepcja opiera się na skomunikowaniu m.in. osi zachód–wschód (od Gliwic przez Zabrze, Rudę Śląską, Świętochłowice, Chorzów, Katowice po Sosnowiec i Dąbrowę Górniczą) oraz osi południe–północ (np. Tychy – Katowice – Tarnowskie Góry). Bezpośrednie trasy połączą m.in. Tychy z Gliwicami (przez Rudę Kochłowice) czy Katowice z Bieruniem Starym.
Rozbudowa infrastruktury: Projekt wymaga potężnych inwestycji torowych, w tym realizacji programu Kolej Plus, budowy nowych przystanków oraz dążenia do rozbudowy układu torowego (np. czterech torów na trasie Katowice – Gliwice), aby oddzielić ruch dalekobieżny od aglomeracyjnego.
Przełom taborowy: Własne pociągi GZM
- Historyczny zakup taboru: GZM i Województwo Śląskie pozyskały potężne unijne dofinansowanie (ponad 321 mln zł dla samej Metropolii oraz łącznie ponad 647 mln zł dla obu instytucji) na zakup nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych.
- Skala zamówienia: W ramach wspólnego projektu Metropolia oraz Samorząd Województwa Śląskiego zamówiły łącznie 32 nowoczesne pociągi (po 16 jednostek dla GZM i województwa), z opcją rozszerzenia zamówienia o kolejne 20 pojazdów (co dałoby łącznie do 52 składów).
- Standard pociągów: Nowe pojazdy (często kojarzone w zapowiedziach z charakterystycznymi żółtymi barwami) będą w pełni klimatyzowane, wyposażone w gniazdka elektryczne, przestrzeń na rowery, strefy rodzinne, nowoczesny System Informacji Pasażerskiej oraz udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami. Co istotne, pociągi zostaną zintegrowane z systemem Transport GZM – znajdą się w nich m.in. dedykowane kasowniki oraz urządzenia do liczenia pasażerów.
Integracja biletowa i taryfowa
Metrobilety: System Metrokolei jest ściśle powiązany z siecią Transport GZM. Istotnym krokiem naprzód było wdrożenie rozwiązań taryfowych, w ramach których standardowe bilety okresowe (np. 30-dniowe) w GZM stały się Metrobiletami, umożliwiającymi podróżowanie nie tylko autobusami, tramwajami i trolejbusami, ale również pociągami Kolei Śląskich oraz POLREGIO na wyznaczonych obszarach.
Cel: Pasażer nie musi analizować skomplikowanych taryf różnych przewoźników – ma do dyspozycji jeden wspólny bilet ułatwiający przesiadki i wybór najszybszego środka transportu.
Harmonogram i perspektywa uruchomienia
Najbliższe kroki: Trwają intensywne procedury przetargowe i realizacyjne (m.in. terminy składania ofert na 32 pociągi wyznaczono na wrzesień 2026 roku).
Właściwy operator: Kluczowym kamieniem milowym ma być zaplanowane na luty 2027 roku ogłoszenie przetargu na operatora, który od 2029 roku przejmie i ujednolici obsługę pełnoprawnej sieci Metrokolei.
